Ά-τοπος Μνήμη
Ο τόπος, η καταγωγή, το υλικό και η ιστορία αποτελούν τους κεντρικούς άξονες της νέας ατομικής έκθεσης της εικαστικού Ιωάννας Ζηκίδου. Η πολυδιάστατη αυτή καλλιτέχνις επιστρέφει στις ρίζες και τον τόπο της για να σκιαγραφήσει μια ιστορία που επαναλαμβάνεται. Μέσα από την σύγχρονη αφήγηση της παράδοσης ο θεατής γίνεται κοινωνός της αέναης κυκλικής πορείας της ιστορίας. Η ανθρώπινη κατάσταση, οι γεωγραφικές ταυτότητες και οι πολιτικές της ηγεμονίας, έχοντας πρωταγωνιστικό ρόλο, επηρεάζουν και αναδιαμορφώνουν την κοινωνική ισορροπία. Η ιστορία και η μνήμη διαφυλάσσονται μέσα από τα ίδια τα έργα. Η σκιαγράφηση της πορείας των προσφύγων, ο μποχτσάς, ασήκωτος πλέον, στον οποίο κουβάλησαν τις μνήμες της πατρίδας, ο ξεριζωμός αλλά και η ανάγκη δημιουργίας μιας νέας πατρίδας. Όπως και τα καθημερινά, οικεία αντικείμενα. Τα κόσκινα, κάποτε απαραίτητα στην καθημερινή ζωή, χρηστικά. Τώρα όμως δημιουργούν μια νέα εικόνα, αλλαγμένα και απομακρυσμένα από την αρχική τους χρήση. Τα υλικά που χρησιμοποιούνται υιοθετούν και αυτά συμβολικό χαρακτήρα. Οι βίδες και το πλέγμα προσδίδοντας τον βιομηχανικό τρόπο ζωής, ενώ τα τοπικά υλικά όπως τα αυγά, οι κλωστές και το βαμβάκι τον παραδοσιακό, φυσικό τρόπο ζωής. Το πάντρεμα τους οδηγεί αναμφίβολα σε μια νέα ισορροπία, η οποία όμως έχει επέλθει από την βίαιη εναλλαγή των συνθηκών. Βίαιη είναι άλλωστε και η προσφυγιά. Τα in situ έργα της Ζηκίδου, έργα δηλαδή που δημιουργήθηκαν για τη συγκεκριμένη έκθεση και λαμβάνοντας υπόψη τον εκθεσιακό χώρο που θα αναπτυχθούν, αφηγούνται μέσα από το παρελθόν και την προσφυγιά, μια νέα πραγματικότητα. Μια ιστορία που επαναλαμβάνεται πάλι. Το προσφυγικό ζήτημα, σύγχρονο όσο πότε, ξεδιπλώνεται στον πλέον κατάλληλο τόπο. Έναν τόπο που υποδέχτηκε και συνεχίζει να υποδέχεται ένα μεγάλο αριθμό από διαφορετικές προσφυγικές εισροές ανά τους αιώνες.
Βίκυ Κωνσταντινίδου.
Ιστορικός Τέχνης
